Wyjątkowy, renesansowy zegar stołowy, należący najpewniej do Jacka Młodziejowskiego, podskarbiego nadwornego koronnego, będzie można wkrótce zobaczyć w Zamku Królewskim na Wawelu.
Reklama
Nowy nabytek jest dla muzealników z Zamku Królewskiego szczególnie ważny, bo, jak wyjaśniają w mediach społecznościowych, ma bezpośredni związek z dworem królewskim na Wawelu. Został wykonany najpewniej na zamówienie Jacka Młodziejowskiego, podskarbiego nadwornego koronnego, który był czynny w służbie królewskiej co najmniej od 1570 roku, pozostając kolejno na usługach Zygmunta Augusta, Henryka Walezego, Anny Jagiellonki, Stefana Batorego oraz Zygmunta III Wazy.
“Rozpoczynamy rok 2026! Kolejna cyfra w kalendarzu przesuwa się cicho do przodu, a nic nie przypomina o upływie czasu bardziej niż zegar, który odmierza go bez pośpiechu, lecz nieubłaganie” - zaznaczają muzealnicy. Zegar, wykonany w drugiej połowie XVI wieku w Niemczech, jest zrobiony ze złoconego brązu, mosiądzu, cyny, i stali. Cechują go wyjątkowe walory kolekcjonerskie i jest, jak podkreślają muzealnicy, absolutnie unikatowy:
“Bogaty program ikonograficzny zegara świadczy o świadomym zamówieniu, złożonym przez osobę o bardzo wysokim poziomie wykształcenia oraz humanistycznej i artystycznej wrażliwości. Umieszczone na obudowie herby Ślepowron (po ojcu) i Rawicz (po matce z Zaborowskich) pozwalają wiązać obiekt z osobą Jacka Młodziejowskiego, podskarbiego nadwornego koronnego od 1580 roku. Na herbie Ślepowron widoczne są również jego inicjały oraz oznaczenie pełnionej funkcji: IM TC (Iacintus Mlodzieiowski, thesaurarius curiae). Ścianki boczne obudowy zdobią, poza szlacheckimi herbami, umieszczonymi w owalnych kartuszach, alegorie czterech cnót kardynalnych: Prudentia (Roztropność), Temperantia (Umiarkowanie), Iusticia (Sprawiedliwość) oraz Fortitudo (Męstwo). Każdej z nich towarzyszą symboliczne atrybuty oraz łacińskie inskrypcje – cytaty zaczerpnięte z antycznej i renesansowej poezji. Na otoku obudowy, okalającym płytę z cyferblatem, umieszczono inskrypcję z datą 1584 roku, odnoszącą się do refleksji nad nieuchronnym przemijaniem czasu:
QVID ME VERTENDO MISER ET QVATIENDO QVID VRGES AN NESCAS MECVM QVOD TVA VITA FLVIT ANO 1584. W wolnym tłumaczeniu: ‘Dlaczego mnie, nędzny, obracasz i potrząsasz? Dlaczego spieszysz? Czyż nie wiesz, że twoje życie płynie ze mną?’”.
Muzealni eksperci przypominają, że Młodziejowski był nie tylko czynny w służbie królewskiej, ale też związany z kręgami XVI-wiecznych humanistów i artystów, do których należał między innymi Santi Gucci - wybitny włoski architekt i rzeźbiarz, działający w Polsce w drugiej połowie XVI wieku, nadworny artysta królów: Zygmunta Augusta, Henryka Walezego, Stefana Batorego, oraz magnatów. Pochodził z Florencji, a w Polsce przyczynił się do stworzenia wielu znaczących budowli i nagrobków, w tym Kaplicy Batorego na Wawelu. Przebudował też zamki w Pińczowie i Janowcu.
Zegar wkrótce zobaczą odwiedzający Zamek: ”Już niedługo, i tutaj prosimy Was o cnotę cierpliwości (Patientia), będzie można podziwiać nasz nowy nabytek w Sali Kazimierzowskiej w Skarbcu Koronnym”.
