W WOLNYM CZASIE

Polski Boeing? My też kiedyś budowaliśmy duże samoloty pasażerskie

opublikowano: 11 CZERWCA 2019, 15:11autor: Rafał Nowak-Bończa
Polski Boeing? My też kiedyś budowaliśmy duże samoloty pasażerskie

To było trochę porywanie się z motyką na słońce, a jednak (prawie) się udało. Polska konstrukcja, silniki, cała mechanika. Wyszedł spory, czterosilnikowy samolot pasażerski, idealny na krajowe połączenia. Choć, jak twierdzą specjaliści, latał świetnie – długo nie polatał. Gomułka zamiast polskiej, wolał radziecką myśl techniczną.

fot. Martyna Taras

MD12 powstał pod koniec lat 50. M – to od Franciszka Misztala, D – od Leszka Dulęby. Inżynierowie skonstruowali maszynę od zera. Samolot miał być ekonomiczny, wiadomo paliwo za komuny było towarem reglamentowanym. Wyszło nieźle – polski prototyp palił o jedną trzecią mniej, od swoich radzieckich odpowiedników.

Samolot mógł na lata zmonopolizować LOTowskie połączenia krajowe.

Nie był przewidziany na dalekie trasy, ale z Krakowa do Warszawy albo Gdańska spokojnie by sobie poradził. Mieściło się do niego 20 pasażerów, plus załoga. Miał też łatwo demontowane siedzenia, co było o tyle praktyczne, że z maszyny pasażerskiej bez większego wysiłku można go było zamienić na samolot transportowy.

fot. Martyna Taras

Władze od początku nieufnie patrzyły jednak na ten projekt. Gdy w 1959 roku Gomułka po raz pierwszy zobaczył MD12 nad stadionem 10lecia (prezentacja odbyła się, a jakże, przy okazji dożynek) zapytał podobno, kto z KC zgodził się na taką lotniczą samowolkę. Odpowiedzialnego za wydanie zgody miała później rzekomo szukać też Służba Bezpieczeństwa…

Gwoździem do trumny samolotu była katastrofa jednego z prototypów.

Rozbił się wrześniu 1963, w wypadku zginęło 5 osób. Inżynierowie szybko znaleźli i wyeliminowali przyczynę wypadku. Gotowy był też prototyp specjalny, przystosowany do lotów fotograficznych, interesowali się nim kartografowie i inżynierowie ze wszystkich demoludów, Indie wysłały nawet wstępną ofertę zakupu maszyny. Mimo to projekt trafił do kosza.

 

MD12F ostatni swój lot odbył w 1967 roku. O własnych silach doleciał na lotnisko w Czyżynach. Przez 40 lat stał przy jednym z hangarów Muzeum Lotnictwa w Krakowie. Niedawno doczekał się remontu. Podglądaliśmy konserwatorów wiosną 2018 roku:

Prace zaczęły się wiosną 2017 roku, skończyły – kilka miesięcy temu. Długo. Kilka dekad na „świeżym” krakowskim powietrzu zrobiło swoje. Kadłub był skorodowany, na skrzydłach miejscami blachy nie było już wcale (podobnie jak tapicerki w środku), brakowało nitów, śrub, elementów lamp i sterowania.

MD12 po remoncie, fot. Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie

Po kilkunastu miesiącach mozolnego dłubania przy maszynie, MD12 wygląda, jakby cofnął się w czasie o pół wieku, nawet barwy ma identyczne. Igła. Teoretycznie, gdyby napompować go paliwem, olejami i płynami chłodzącymi i jeszcze raz przejrzeć silniki, mógłby się wznieść w powietrze. Nikt w Muzeum Lotnictwa aż tak wielkiego zaufania do polskiej myśli technicznej lat 50 jednak nie ma…

MD12 po remoncie, fot. Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie

Szanowny Użytkowniku,

Zanim klikniesz „Przejdź do serwisu” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych.
Klikając „Przejdź do serwisu” lub zamykając okno przez kliknięcie w znaczek X, zgadzasz się na poniższe.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:

§1. Postanowienia Ogólne

  1. Administratorem danych jest Inpress Sp. z o.o. Ochrona danych odbywa się zgodnie z wymogami powszechnie obowiązujących przepisów prawa, a ich przechowywanie ma miejsce na zabezpieczonych serwerach.
  2. Dla interpretacji terminów stosuje się słowniczek Regulaminu lub tak jak zostało to opisane w Polityce Prywatności.
    Na potrzeby lepszego odbioru Polityki Prywatności termin „Użytkownik” zastąpiony został określeniem „Ty”,  „Administrator” – „My”. Termin „RODO” oznacza Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE.
  3. Szanujemy prawo do prywatności i dbamy o bezpieczeństwo danych. W tym celu używany jest m.in. bezpieczny protokół szyfrowania komunikacji (SSL).
  4. Dane osobowe podawane w formularzu na stronie https://lifeinkrakow.pl/dodaj-wydarzenie są traktowane jako poufne i nie są widoczne dla osób nieuprawnionych.

§2. Administrator Danych

  1. Usługodawca jest administratorem danych swoich klientów. Oznacza to, że jeśli posiadasz Konto na naszej stronie, to przetwarzamy Twoje dane jak: imię, nazwisko, adres e-mail, numer telefonu, stanowisko, miejsce pracy, adres IP.
  2. Dane osobowe przetwarzane są:
    1. zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony danych osobowych,
    2. zgodnie z wdrożoną Polityką Prywatności,
    3. w zakresie i celu niezbędnym do nawiązania, ukształtowania treści Umowy, zmiany bądź jej rozwiązania oraz prawidłowej realizacji Usług świadczonych drogą elektroniczną,
    4. w zakresie i celu niezbędnym do wypełnienia uzasadnionych interesów (prawnie usprawiedliwionych celów), a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą:
      1. w zakresie i celu zgodnym z wyrażoną przez Ciebie zgodą jeżeli skorzystałeś z formularza na stronie https://lifeinkrakow.pl/dodaj-wydarzenie.
  3. Każda osoba, której dane dotyczą (jeżeli jesteśmy ich administratorem) ma prawo dostępu do danych, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo sprzeciwu, prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
    Kontakt z osobą nadzorującą przetwarzanie danych osobowych w organizacji Usługodawcy jest możliwy drogą elektroniczną pod adresem e-mail: biuro@inpress.net.pl.
  4. Zastrzegamy sobie prawo do przetwarzania Twoich danych po rozwiązaniu Umowy lub cofnięciu zgody tylko w zakresie na potrzeby dochodzenia ewentualnych roszczeń przed sądem lub jeżeli przepisy krajowe albo unijne bądź prawa międzynarodowego obligują nas do retencji danych.
  5. Usługodawca ma prawo udostępniać dane osobowe Użytkownika oraz innych jego danych podmiotom upoważnionym na podstawie właściwych przepisów prawa (np. organom ścigania).
  6. Usunięcie danych osobowych może nastąpić na skutek cofnięcia zgody bądź wniesienia prawnie dopuszczalnego sprzeciwu na przetwarzanie danych osobowych.
  7. Usługodawca nie udostępniania danych osobowych innym podmiotom aniżeli upoważnionym na podstawie właściwych przepisów prawa.
  8. Wdrożyliśmy pseudonimizację, szyfrowanie danych oraz mamy wprowadzoną kontrolę dostępu dzięki czemu minimalizujemy skutki ewentualnego naruszenia bezpieczeństwa danych.
  9. Dane osobowe przetwarzają osoby wyłącznie upoważnione przez nas albo przetwarzający, z którymi ściśle współpracujemy.

§3. Pliki cookies

  1. Witryna lifeinkrakow.pl używa cookies. Są to niewielkie pliki tekstowe wysyłane przez serwer www i przechowywane przez oprogramowanie komputera przeglądarki. Kiedy przeglądarka ponownie połączy się ze stroną, witryna rozpoznaje rodzaj urządzenia, z którego łączy się użytkownik. Parametry pozwalają na odczytanie informacji w nich zawartych jedynie serwerowi, który je utworzył. Cookies ułatwiają więc korzystanie z wcześniej odwiedzonych witryn.
    Gromadzone informacje dotyczą adresu IP, typu wykorzystywanej przeglądarki, języka, rodzaju systemu operacyjnego, dostawcy usług internetowych, informacji o czasie i dacie, lokalizacji oraz informacji przesyłanych do witryny za pośrednictwem formularza kontaktowego.
  2. Zebrane dane służą do monitorowania i sprawdzenia, w jaki sposób użytkownicy korzystają z naszych witryn, aby usprawniać funkcjonowanie serwisu zapewniając bardziej efektywną i bezproblemową nawigację. Monitorowania informacji o użytkownikach dokonujemy korzystając z narzędzia Google Analitics, które rejestruje zachowanie użytkownika na stronie.
    Cookies identyfikuje użytkownika, co pozwala na dopasowanie treści witryny, z której korzysta, do jego potrzeb. Zapamiętując jego preferencje, umożliwia odpowiednie dopasowanie skierowanych do niego reklam. Stosujemy pliki cookies, aby zagwarantować najwyższy standard wygody naszego serwisu, a zebrane dane są wykorzystywane jedynie wewnątrz firmy w celu optymalizacji działań.
  3. Na naszej witrynie wykorzystujemy następujące pliki cookies:
    1. „niezbędne” pliki cookies, umożliwiające korzystanie z usług dostępnych w ramach serwisu, np. uwierzytelniające pliki cookies wykorzystywane do usług wymagających uwierzytelniania w ramach serwisu;
    2. pliki cookies służące do zapewnienia bezpieczeństwa, np. wykorzystywane do wykrywania nadużyć w zakresie uwierzytelniania w ramach serwisu;
    3. „wydajnościowe” pliki cookies, umożliwiające zbieranie informacji o sposobie korzystania ze stron internetowych serwisu;
    4. „funkcjonalne” pliki cookies, umożliwiające „zapamiętanie” wybranych przez użytkownika ustawień i personalizację interfejsu użytkownika, np. w zakresie wybranego języka lub regionu, z którego pochodzi użytkownik, rozmiaru czcionki, wyglądu strony internetowej itp.;
    5. „reklamowe” pliki cookies, umożliwiające dostarczanie użytkownikom treści reklamowych bardziej dostosowanych do ich zainteresowań.
  4. Użytkownik w każdej chwili ma możliwość wyłączenia lub przywrócenia opcji gromadzenia cookies poprzez zmianę ustawień w przeglądarce internetowej. Instrukcja zarządzania plikami cookies jest dostępna na stronie
    http://www.allaboutcookies.org/manage-cookies

Dodatkowe dane osobowe, jak adres e-mail, zbierane są jedynie w miejscach, w których użytkownik wypełniając formularz wyraźnie wyraził na to zgodę. Powyższe dane zachowujemy i wykorzystujemy tylko do potrzeb niezbędnych do wykonania danej funkcji.

Pełna informacja