Tegoroczny Budżet Obywatelski zostanie przeprowadzony według nowych zasad. Zmiany w regulaminie mają ułatwić zgłaszanie pomysłów i udział w głosowaniu, wyrównać szanse projektów i dać gwarancję sprawiedliwego wydawania publicznych pieniędzy.
Reklama
W zamyśle pomysłodawców, zmiany mają spowodować, że efekty budżetu obywatelskiego będą służyć jak najszerszemu gronu mieszkanek i mieszkańców, teraz i w kolejnych latach, za darmo. Jedną z nowości w regulaminie Budżetu Obywatelskiego Miasta Krakowa, która ma to ułatwić, jest szczegółowa definicja ogólnodostępności projektów. Zgodnie z nią, projekty inwestycyjne muszą być dostępne co najmniej 25 godzin tygodniowo, w godzinach 6 - 22, w miarę możliwości w weekendy, bez możliwości wynajmu organizacjom czy firmom. Dla projektów nieinwestycyjnych standardem jest otwarty nabór z priorytetem w rekrutacji dla mieszkanek i mieszkańców dzielnicy lub całego miasta, w zależności od projektu, nie mogą z niego natomiast korzystać pracownicy jednostek miejskich: “To gwarantuje równy dostęp, przejrzystość wydatków publicznych i zgodność z ideą partycypacji” - wyjaśniają urzędnicy. .
Po zmianach projekty mają być zgłaszane w bardziej przejrzysty sposób. Służyć ma temu zakaz dołączania podpisanych list poparcia do projektów. Regulamin wprowadza wymaganie pozyskanego przez wnioskodawcę oświadczenia o współpracy od instytucji, dla projektów realizowanych na ich terenie, a dla projektów nieinwestycyjnych koniecznym jest określenie liczby uczestników, zasad rekrutacji, potwierdzenia dostępności i wykazu sprzętu pomocniczego: “Te zasady zapewniają równe traktowanie, realną wykonalność i efektywne użycie środków publicznych na potrzeby mieszkańców”.
Kolejna zmiana regulaminu zwiększa minimalny koszt projektów: dla projektów ogólnomiejskich do 50 tysięcy złotych, stanowiących maksymalnie 20 procent puli Budżetu Obywatelskiego, a dla dzielnicowych - do 5 tysięcy złotych, czyli 40 procent puli. Jak wyjaśnia urząd, zmiana dostosowuje koszt projektu do inflacji i rosnących cen materiałów oraz usług po pięciu latach funkcjonowania BO: “Celem jest skupienie środków na projektach o realnym, trwałym wpływie dla mieszkanek i mieszkańców”.
Regulamin wprowadza jasne zasady odrzucania projektów - wskazuje listę 25 konkretnych powodów i zawiera nowość w postaci punktów wprowadzających: limit kosztów osobowych do 15 procent w zadaniach nieinwestycyjnych, zakaz ingerencji w cenne tereny zielone i wprowadzania obcych gatunków, hałasu nocnego, zakupu sprzętu osobistego, infrastruktury ograniczającej dostęp publiczny, nagród finansowych oraz stałych wynagrodzeń niezwiązanych z projektem. Obejmuje też wcześniejsze zakazy dla cyklicznych wydarzeń publicznych, duplikatów realizowanych już zadań, projektów na cudzych gruntach, czy tych naruszających umowy zewnętrzne: “To wyjście naprzeciw rekomendacjom z konsultacji oraz postulatom strony społecznej, by eliminować niewykonalne pomysły, chronić prawo i przestrzeń publiczną. Zwiększa przejrzystość, równość oceny i zaufanie mieszkańców do procesu”.
Kolejna ze zmian w regulaminie Budżetu Obywatelskiego Miasta Krakowa nakłada na weryfikatorów obowiązek badania rynku, aby dokładnie oszacować koszty projektów – analizując oferty, ceny materiałów i usług, a dla zadań z długoterminowym utrzymaniem dodaje ocenę przyszłych kosztów eksploatacyjnych w kolejnych latach: “Te elementy stają się częścią ostatecznego kosztorysu, decydując o dopuszczeniu projektu do głosowania. Dzięki temu unikamy zaniżonych lub zawyżonych wycen, co zapewnia efektywne wydawanie pieniędzy i realną szansę na realizację oraz trwałość projektów”.
Są też zmiany w zasadach głosowania. Ich pomysłodawcy postawili sobie na celu zapewnienie równego i bezstronnego głosowania. Nowy regulamin precyzuje zasady lokalizacji punktów do głosowania tak, by każdy mieszkaniec i mieszkanka miał równe szanse dostępu. Punkty nie mogą stać w miejscach, gdzie realizowane są projekty z danej edycji, ani być obsługiwane przez osoby, które zgłosiły swoje projekty. Dopuszcza się ich organizację w szkołach, instytucjach kulturalnych i innych miejskich placówkach:
“Te reguły minimalizują ryzyko faworyzowania projektów, zwiększają przejrzystość i wykorzystują bezpieczne, publiczne miejsca dla wygody mieszkańców” - wyjaśnia komunikat miejskiej strony internetowej, który informuje również, że zwiększy się “elastyczność” głosowania. Zmiana w regulaminie Budżetu Obywatelskiego Miasta Krakowa pozwala głosować na maksymalnie trzy projekty ogólnomiejskie i trzy dzielnicowe, ale głos jest ważny już przy co najmniej jednym z każdego typu. Mieszkanki i mieszkańcy nie muszą wypełniać wszystkich miejsc na karcie – mogą wspierać tylko te projekty, które naprawdę im odpowiadają: “To upraszcza proces, podnosi komfort uczestnictwa i lepiej pokazuje prawdziwe preferencje społeczności, co zgłaszano w konsultacjach społecznych”.
Po zmianach zakazana będzie agitacja na rzecz wybranych projektów przez instytucje miejskie, takie jak szkoły, placówki kulturalne czy rady dzielnic. Chodzi o to - podkreślają pomysłodawcy zmian, żeby wybór zależał tylko od jakości projektów i woli mieszkanek i mieszkańców, a nie od wpływu czy autorytetu zgłaszającego. To zapewnia równość szans wszystkim wnioskodawczyniom i wnioskodawcom, uczciwość procesu i jego wiarygodność.
Zmiany mają też uregulować rekrutację i trwałości projektów - wprowadzają jasne zasady rekrutacji do projektów nieinwestycyjnych: priorytet dla mieszkanek i mieszkańców Krakowa, dostępność dla osób ze specjalnymi potrzebami. Realizatorzy muszą informować o rekrutacji z 14-dniowym wyprzedzeniem na stronie BO i publikować szczegóły w BIP. Dodatkowo, projekty inwestycyjne wymagają utrzymania efektów przez co najmniej pięć lat, a oznakowania – przez pięć lat - w tym drzewa do trzech lat: “Te reguły zapewniają równy dostęp, inkluzywność, przejrzystość i długoterminową wartość dla społeczności”.
Zmiany w Regulaminie Budżetu Obywatelskiego Miasta Krakowa wejdą w życie już przy tegorocznej edycji BO. Ich celem, jak podkreśla urząd, jest wzmocnienie roli mieszkańców w decydowaniu o
