W MIEŚCIE

Tu Kościuszko wzywał Żydów do udziału w Insurekcji

opublikowano: 1 SIERPNIA 2019, 06:00autor: Sylwia Pyzik
Tu Kościuszko wzywał Żydów do udziału w Insurekcji

Synagoga Stara jest najstarszą synagogą w Polsce, więcej - mówi się o niej także, że jest obok bożnic Wormacji i Pragi, jednym z najcenniejszych zabytków żydowskiej architektury sakralnej w Europie. Jej obecność na stałe wyryła się w świadomości krakowian, jednak nierzadko dotyczy to wyłącznie faktu jej istnienia. Stare mury synagogi stanowią ważny zapis wielowiekowych stosunków polsko-żydowskich.

 Niełatwe dzieje bożnicy

Badacze nie są zgodni co do daty powstania synagogi przy ul. Szerokiej 24 - prawdopodobnie wzniesiono ją jeszcze w XV lub na początku XVI wieku. W roku 1557 wybuchł pożar, w czasie którego ogień strawił bożnicę. Została odbudowana według projektu włoskiego architekta Mateo Gucci, który nadał jej renesansowy styl. Z tej XVI-wiecznej budowli po dziś zachowała się główna sala modlitw, przedsionek i pomieszczenie, które pierwotnie pełniło funkcję galerii dla kobiet (kobiety nie miały początkowo wstępu do synagogi, dopiero w XVI wieku zaczęto stopniowo dopuszczać je do udziału w modlitwach, ale właśnie w specjalnie wydzielonych strefach). 

Pewne upiększenie synagogi przypisuje się znanemu polskiemu architektowi i konserwatorowi Zygmuntowi Hendelowi, który w latach 1904-1913 odrestaurował bożnicę, nadając jej neorenesansowe kształty.

Galeria: Stara Synagoga dziś... (id: 331)

W czasie drugiej wojny światowej budynek został ograbiony z dzieł sztuki i zdewastowany przez nazistów. Po wojnie przywrócono synagodze formę gotycko-renesansową, którą w XVI wieku zaproponował Mateo Gucci.

Historia Polski wpisana w historię synagogi

W roku 1794 w murach Synagogi Starej przemówił Tadeusz Kościuszko, który w płomiennym wystąpieniu wezwał Żydów do wzięcia udziału w Insurekcji. Przywódca stwierdził wówczas, że: „niczego nie pragnie dla siebie, obchodzi go jeno opłakany stan ojczyzny - i uszczęśliwienie wszystkich jej mieszkańców, do których i Żydów zalicza, leży mu na sercu”.

To w bożnicy na Szerokiej w czasie powstań narodowych w XIX wieku rabin Meisels nawoływał swoich pobratymców do solidarności z walczącymi. Warto odnotować także fakt, że w 1931 roku synagogę odwiedził prezydent Ignacy Mościcki, który wraz z prezydenckimi honorami został przyjęty przez gminę żydowską.

Przed Synagogą Starą znajduje się pomnik poświęcony trzydziestu Polakom, którzy w 1943  zginęli rozstrzelani przez hitlerowców. 

Symbol kultury żydowskiej

Dziś Synagoga Stara to przede wszystkim ważny symbol kultury żydowskiej, która przez wieki była istotnym elementem kultury polskiej. Obecnie w murach bożnicy znajduje się oddział Muzeum Historycznego Miasta Krakowa. Uroczyste przekazanie synagogi na cele muzealne nastąpiło w 1959 roku. W ramach różnorodnych wystaw można tam oglądać przedmioty liturgiczne i obiekty związane z żydowską obyczajowością, rzemiosło artystyczne (jak np. lampy chanukowe, menory czy parochety), a także dzieła sztuki. W zbiorach muzeum znajdują się prace o tematyce żydowskiej autorstwa m.in Julisza Kossaka, Maurycego Gottlieba czy Jacka Malczewskiego.

Godziny otwarcia muzeum:

sezon zimowy (listopad – marzec)

poniedziałek 10.00-14.00,  wtorek - niedziela 9.00-16.00

sezon letni (kwiecień – październik)

poniedziałek 10.00-14.00,  wtorek - niedziela 9.00-17.00

Szanowny Użytkowniku,

Zanim klikniesz „Przejdź do serwisu” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych.
Klikając „Przejdź do serwisu” lub zamykając okno przez kliknięcie w znaczek X, zgadzasz się na poniższe.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:

§1. Postanowienia Ogólne

  1. Administratorem danych jest Inpress Sp. z o.o. Ochrona danych odbywa się zgodnie z wymogami powszechnie obowiązujących przepisów prawa, a ich przechowywanie ma miejsce na zabezpieczonych serwerach.
  2. Dla interpretacji terminów stosuje się słowniczek Regulaminu lub tak jak zostało to opisane w Polityce Prywatności.
    Na potrzeby lepszego odbioru Polityki Prywatności termin „Użytkownik” zastąpiony został określeniem „Ty”,  „Administrator” – „My”. Termin „RODO” oznacza Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE.
  3. Szanujemy prawo do prywatności i dbamy o bezpieczeństwo danych. W tym celu używany jest m.in. bezpieczny protokół szyfrowania komunikacji (SSL).
  4. Dane osobowe podawane w formularzu na stronie https://lifeinkrakow.pl/dodaj-wydarzenie są traktowane jako poufne i nie są widoczne dla osób nieuprawnionych.

§2. Administrator Danych

  1. Usługodawca jest administratorem danych swoich klientów. Oznacza to, że jeśli posiadasz Konto na naszej stronie, to przetwarzamy Twoje dane jak: imię, nazwisko, adres e-mail, numer telefonu, stanowisko, miejsce pracy, adres IP.
  2. Dane osobowe przetwarzane są:
    1. zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony danych osobowych,
    2. zgodnie z wdrożoną Polityką Prywatności,
    3. w zakresie i celu niezbędnym do nawiązania, ukształtowania treści Umowy, zmiany bądź jej rozwiązania oraz prawidłowej realizacji Usług świadczonych drogą elektroniczną,
    4. w zakresie i celu niezbędnym do wypełnienia uzasadnionych interesów (prawnie usprawiedliwionych celów), a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą:
      1. w zakresie i celu zgodnym z wyrażoną przez Ciebie zgodą jeżeli skorzystałeś z formularza na stronie https://lifeinkrakow.pl/dodaj-wydarzenie.
  3. Każda osoba, której dane dotyczą (jeżeli jesteśmy ich administratorem) ma prawo dostępu do danych, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo sprzeciwu, prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
    Kontakt z osobą nadzorującą przetwarzanie danych osobowych w organizacji Usługodawcy jest możliwy drogą elektroniczną pod adresem e-mail: biuro@inpress.net.pl.
  4. Zastrzegamy sobie prawo do przetwarzania Twoich danych po rozwiązaniu Umowy lub cofnięciu zgody tylko w zakresie na potrzeby dochodzenia ewentualnych roszczeń przed sądem lub jeżeli przepisy krajowe albo unijne bądź prawa międzynarodowego obligują nas do retencji danych.
  5. Usługodawca ma prawo udostępniać dane osobowe Użytkownika oraz innych jego danych podmiotom upoważnionym na podstawie właściwych przepisów prawa (np. organom ścigania).
  6. Usunięcie danych osobowych może nastąpić na skutek cofnięcia zgody bądź wniesienia prawnie dopuszczalnego sprzeciwu na przetwarzanie danych osobowych.
  7. Usługodawca nie udostępniania danych osobowych innym podmiotom aniżeli upoważnionym na podstawie właściwych przepisów prawa.
  8. Wdrożyliśmy pseudonimizację, szyfrowanie danych oraz mamy wprowadzoną kontrolę dostępu dzięki czemu minimalizujemy skutki ewentualnego naruszenia bezpieczeństwa danych.
  9. Dane osobowe przetwarzają osoby wyłącznie upoważnione przez nas albo przetwarzający, z którymi ściśle współpracujemy.

§3. Pliki cookies

  1. Witryna lifeinkrakow.pl używa cookies. Są to niewielkie pliki tekstowe wysyłane przez serwer www i przechowywane przez oprogramowanie komputera przeglądarki. Kiedy przeglądarka ponownie połączy się ze stroną, witryna rozpoznaje rodzaj urządzenia, z którego łączy się użytkownik. Parametry pozwalają na odczytanie informacji w nich zawartych jedynie serwerowi, który je utworzył. Cookies ułatwiają więc korzystanie z wcześniej odwiedzonych witryn.
    Gromadzone informacje dotyczą adresu IP, typu wykorzystywanej przeglądarki, języka, rodzaju systemu operacyjnego, dostawcy usług internetowych, informacji o czasie i dacie, lokalizacji oraz informacji przesyłanych do witryny za pośrednictwem formularza kontaktowego.
  2. Zebrane dane służą do monitorowania i sprawdzenia, w jaki sposób użytkownicy korzystają z naszych witryn, aby usprawniać funkcjonowanie serwisu zapewniając bardziej efektywną i bezproblemową nawigację. Monitorowania informacji o użytkownikach dokonujemy korzystając z narzędzia Google Analitics, które rejestruje zachowanie użytkownika na stronie.
    Cookies identyfikuje użytkownika, co pozwala na dopasowanie treści witryny, z której korzysta, do jego potrzeb. Zapamiętując jego preferencje, umożliwia odpowiednie dopasowanie skierowanych do niego reklam. Stosujemy pliki cookies, aby zagwarantować najwyższy standard wygody naszego serwisu, a zebrane dane są wykorzystywane jedynie wewnątrz firmy w celu optymalizacji działań.
  3. Na naszej witrynie wykorzystujemy następujące pliki cookies:
    1. „niezbędne” pliki cookies, umożliwiające korzystanie z usług dostępnych w ramach serwisu, np. uwierzytelniające pliki cookies wykorzystywane do usług wymagających uwierzytelniania w ramach serwisu;
    2. pliki cookies służące do zapewnienia bezpieczeństwa, np. wykorzystywane do wykrywania nadużyć w zakresie uwierzytelniania w ramach serwisu;
    3. „wydajnościowe” pliki cookies, umożliwiające zbieranie informacji o sposobie korzystania ze stron internetowych serwisu;
    4. „funkcjonalne” pliki cookies, umożliwiające „zapamiętanie” wybranych przez użytkownika ustawień i personalizację interfejsu użytkownika, np. w zakresie wybranego języka lub regionu, z którego pochodzi użytkownik, rozmiaru czcionki, wyglądu strony internetowej itp.;
    5. „reklamowe” pliki cookies, umożliwiające dostarczanie użytkownikom treści reklamowych bardziej dostosowanych do ich zainteresowań.
  4. Użytkownik w każdej chwili ma możliwość wyłączenia lub przywrócenia opcji gromadzenia cookies poprzez zmianę ustawień w przeglądarce internetowej. Instrukcja zarządzania plikami cookies jest dostępna na stronie
    http://www.allaboutcookies.org/manage-cookies

Dodatkowe dane osobowe, jak adres e-mail, zbierane są jedynie w miejscach, w których użytkownik wypełniając formularz wyraźnie wyraził na to zgodę. Powyższe dane zachowujemy i wykorzystujemy tylko do potrzeb niezbędnych do wykonania danej funkcji.

Pełna informacja