Metropolita krakowski kard. Grzegorz Ryś powołał z dniem 3 lipca br. komisję „Wysłuchanie i wyjaśnienie”, której celem jest zbadanie zjawiska wykorzystywania seksualnego osób dorosłych w sytuacji bezbronności lub zależności w Kościele instytucjonalnym na terenie archidiecezji krakowskiej od roku 1945 do dziś.
Reklama
Powołanie komisji jest przede wszystkim krokiem w kierunku osób, które zostały skrzywdzone jako dorośli w sytuacji bezbronności lub zależności, szczególnie w przeszłości. Członkowie komisji będą gotowi ich wysłuchać, jednak działanie komisji nie zastępuje organów państwowych ani kościelnych prowadzących w tym zakresie postępowania prawne lub kanoniczne. Zakres prac komisji uzupełnia planowane działania komisji powołanej przez Konferencję Episkopatu Polski, dotyczące osób małoletnich.
Komisja ma przede wszystkim charakter historyczny, ale jej prace będą prowadzone z uwzględnieniem wiedzy psychologicznej oraz norm prawno-kanonicznych. Z tego powodu komisję tworzą niezależni eksperci: dr Marek Lasota (przewodniczący), dr Aleksandra Brzemia-Bonarek, dr Jacek Prusak SJ i Piotr Litka. Komisja ma też możliwość konsultowania specjalistów z innych dyscyplin naukowych.
W wypowiedzi dla Radia Kraków kardynał Grzegorz Ryś podkreślił, że "w żadnym z tych przypadków nie da się poprowadzić procesu sądowego, choćby dlatego, że nie możemy wysłuchać dzisiaj biskupa i dowiedzieć się relacji z jego strony. Osąd taki nie wchodzi w grę. To, co wchodzi w grę, to praca historyczna, która przeanalizuje źródła, spojrzy na nie krytycznie z każdej możliwej strony".
Duża część prac komisji będzie koncentrowała się na kwerendzie i analizie dokumentów znajdujących się w Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie oraz w innych archiwach. Komisja podejmie przede wszystkim próby wyjaśnienia takich spraw, w których z przyczyn formalnych – na przykład z powodu śmierci osoby obwinionej albo z powodu przedawnienia – nie jest możliwe przeprowadzenie postępowania prawnego bądź kanonicznego.
Komisja będzie działać niezależnie w zakresie przyjętej metodologii, kwerendy dokumentów, analizy spraw oraz formułowania wniosków. Metropolita krakowski zagwarantował komisji dostęp do materiałów archiwalnych pozostających w dyspozycji archidiecezji oraz powstrzymanie się od ingerencji w jej prace, ustalenia i wnioski.
Pierwszym etapem działalności komisji jest samodzielne wypracowanie metodologii działania, sposobu kontaktu z osobami skrzywdzonymi oraz innych wstępnych ustaleń koniecznych do jej funkcjonowania. Sposób kontaktu z komisją i zasady zgłaszania spraw zostaną podane do publicznej wiadomości po zakończeniu pierwszego etapu prac.
Efektem prac komisji będzie raport zawierający opis ustaleń oraz rekomendacje dalszych działań służących wzmocnieniu ze strony archidiecezji krakowskiej instytucjonalnej ochrony osób w sytuacji bezbronności i zależności. Raport zostanie przekazany metropolicie krakowskiemu, a jego treść zostanie publicznie zakomunikowana w takim zakresie, w jakim będzie to możliwe, z poszanowaniem ochrony danych osobowych, dóbr osobistych osób żyjących i zmarłych oraz bezpieczeństwa osób skrzywdzonych.
