W dobie bankowości elektronicznej rośnie liczba przypadków, w których klienci banków tracą środki w wyniku działań oszustów. Jedną z najczęstszych metod jest phishing, czyli podszywanie się pod bank w e-mailach lub SMS-ach w celu wyłudzenia danych logowania lub kodów autoryzacyjnych. Po uzyskaniu dostępu do konta przestępcy mogą dokonać przelewów bez zgody właściciela rachunku, co stanowi nieautoryzowane transakcje. Banki często próbują przerzucić odpowiedzialność na klienta, twierdząc, że „sam podał dane” lub „nie zachował ostrożności”, jednak przepisy prawa stoją po stronie konsumentów.
Podstawa prawna odpowiedzialności banku
Podstawą ochrony jest ustawa o usługach płatniczych z dnia 19 sierpnia 2011 r. Zgodnie z art. 46 bank ma obowiązek niezwłocznego zwrotu całej kwoty nieautoryzowanej transakcji, a ciężar dowodu, że klient działał rażąco niedbale lub autoryzował przelew, spoczywa na banku (art. 45).
Reklamacja i dochodzenie roszczeń
Po stwierdzeniu nieautoryzowanej transakcji klient powinien niezwłocznie złożyć reklamację w banku, a jeśli zostanie ona odrzucona, może wnieść pozew do sądu cywilnego. Istotne jest gromadzenie dokumentacji transakcji i komunikacji z bankiem, co zwiększa szanse skutecznego dochodzenia roszczeń.
Stanowisko sądów i aktualne orzecznictwo
Polskie sądy coraz częściej uznają, że bank ponosi odpowiedzialność za takie operacje. W wyroku SA w Warszawie XXI C 1165/24 klientka odzyskała utracone środki, ponieważ bank nie wykazał autoryzacji przelewów. Podobne stanowisko prezentuje SN II CSKP 1013/22, podkreślając, że regulaminy nie mogą ograniczać ustawowych praw konsumenta. Orzecznictwo wskazuje, że kliknięcie w fałszywy link lub podanie danych na spreparowanej stronie nie zwalnia banku z obowiązku zwrotu, jeśli klient nie działał rażąco niedbale.
Dlaczego warto dochodzić swoich praw
Warto dochodzić swoich praw, ponieważ nieautoryzowane transakcje nie są stratą klienta. Zgłoszenie reklamacji i, w razie potrzeby, postępowanie sądowe pozwala odzyskać środki, wymusić stosowanie skuteczniejszych procedur bezpieczeństwa i zwiększa ochronę klientów. W tego typu sprawach pomoc radcy prawnego, specjalizującego się w sporach z bankami i ochronie konsumentów, może znacząco zwiększyć szanse na skuteczne odzyskanie środków. Każda sprawa wymaga jednak indywidualnej analizy w świetle obowiązujących przepisów i orzecznictwa.
Korzybski Wojciński Kancelaria Radców Prawnych sp.k.
